Krucyfiks neogotycki z dawnych lat – metalowy krzyż stojący z Arma Christi

Metalowy krucyfiks neogotycki z symbolami Męki Pańskiej

Opis, styl i wykonanie

Stojący metalowy krucyfiks w stylu neogotyckim, o smukłej sylwetce, srebrzystym wykończeniu i rozbudowanej dekoracji pasyjnej. Datowanie szacujemy na przełom XIX i XX wieku, najprawdopodobniej około 1890–1920. Forma nawiązuje do dawnych krzyży dewocyjnych przeznaczonych do ustawienia w domowym miejscu modlitwy.

Charakterystyczne są trójlistne zakończenia ramion, przypominające trefle. Ten zaczerpnięty ze średniowiecznej ornamentyki motyw dobrze wpisuje się w język neogotyku, który odwoływał się do gotyckiej architektury i sztuki sakralnej. Płaskie, szerokie ramiona podkreślają przestrzenną figurę Chrystusa, wysuniętą przed powierzchnię krzyża.

Nad głową Chrystusa znajduje się tabliczka INRI, a za nią widoczny jest promienisty nimb. Ułożenie ciała, zaznaczone fałdy perizonium, czyli tkaniny opasującej biodra, oraz drobne szczegóły twarzy budują tradycyjne przedstawienie Ukrzyżowania. Dolną część pionowego ramienia zdobi niewielka czaszka ze skrzyżowanymi piszczelami.

Krzyż osadzono na schodkowej podstawie z czterema nóżkami. Kolejne poziomy cokołu odbijają światło i nadają prostej bryle wyrazisty profil. Srebrzysta powierzchnia ma jaśniejsze i ciemniejsze partie, a miejscowe przetarcia oraz drobne nierówności są widoczne w galerii. Na rewersie podstawy zachowała się także dekoracja roślinna.

Wymiary

• Wysokość maksymalna: 34 cm
• Szerokość maksymalna: 14 cm
• Głębokość: 8 cm
• Rzeczywista waga: 0,7 kg

Arma Christi – symbolika zdobionego rewersu

Tył krzyża jest równie interesujący jak jego front. Umieszczono na nim Arma Christi, czyli narzędzia Męki Pańskiej. Wśród przedstawień widoczne są kielich, drabina, korona cierniowa i skrzyżowane długie narzędzia, a także drobne motywy rozmieszczone na ramionach. Takie zestawienia znaków służyły przypominaniu kolejnych wydarzeń pasyjnych i sprzyjały rozważaniu ich znaczenia.

Drabina nawiązuje do zdjęcia ciała Chrystusa z krzyża, korona cierniowa do wyszydzenia i cierpienia, a kielich do tradycji Ostatniej Wieczerzy i modlitwy w Ogrójcu. Dekoracja rewersu sprawia, że przedmiot warto oglądać z obu stron, również jako przykład dawnego wzornictwa dewocyjnego.

INRI, nimb i czaszka pod stopami Chrystusa

Skrót INRI pochodzi od łacińskiego napisu Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum, czyli „Jezus Nazarejczyk, Król Żydowski”. Promienisty nimb stanowi tradycyjne wyróżnienie świętej postaci i akcentuje głowę Chrystusa.

Czaszka pod krzyżem odwołuje się do Golgoty, miejsca Ukrzyżowania. W tradycji chrześcijańskiej łączono ją również z czaszką Adama, ukazując odkupienie grzechu pierwszego człowieka przez ofiarę Chrystusa. Motyw kości niesie zarazem sens memento mori, przypomnienia o przemijaniu. Te znaki należą do znacznie starszej tradycji ikonograficznej, do której nawiązywali także twórcy późniejszych dewocjonaliów.

Stan zachowania i zakres oferty

Stan dobry. Widoczne są ślady upływu czasu i użytkowania: drobne rysy, przetarcia srebrzystego wykończenia, miejscowe ciemniejsze plamki i nierówności powierzchni. Zbliżenia przedstawiają figurę, rewers, podstawę oraz jej spód i pozwalają obejrzeć te szczegóły przed zakupem.

Oferta obejmuje jeden krucyfiks stojący. Pudełko zapałek widoczne na jednym ze zdjęć służy wyłącznie pokazaniu skali i nie stanowi części oferty.

Charakter i zastosowanie

Smukła forma i rozbudowana symbolika czynią z tego krzyża interesujący przedmiot do kolekcji dawnych dewocjonaliów. Można ustawić go na komodzie, konsoli lub półce w domowym miejscu modlitwy. Srebrzysta kolorystyka dobrze współgra z ciemnym drewnem i spokojnym tłem, które pozwala odczytać drobne detale.

Bezpieczna wysyłka

• Przesyłka objęta pełnym ubezpieczeniem
• Profesjonalne wielowarstwowe pakowanie pod okiem monitoringu
• Ponad 20 lat doświadczenia w wysyłce delikatnych antyków i staroci
• 14 dni na sprawdzenie przedmiotu i ewentualny zwrot

Zobacz dawne dewocjonalia i sztukę sakralną

• Krzyże i krucyfiksy
• Dewocjonalia
• Gotyk i neogotyk